Home

FAQ


Co to są testy specjalistyczne i jak często należy je wykonywać?

Kiedy najpóźniej musimy wykonać testy specjalistyczne aparatury rentgenowskiej?

Jakie konsekwencje może spowodować brak wykonania testów specjalistycznych?

Kto jest uprawniony do wykonywania testów specjalistycznych?

Kto ponosi koszty wykonania testów specjalistycznych?

Czy w przypadku instalacji fabrycznie nowego urządzenia lub np. wymiany lampy w starym urządzeniu konieczne są testy specjalistyczne i kto za nie płaci?

Jak długo trwa wykonanie zestawu testów specjalistycznych i czy testowane urządzenie może w tym czasie pracować?

Jak długo legalnie można stosować urządzenia radiologiczne nie spełniające wymagań zawartych w Rozporządzeniu?

Czy proste, stomatologiczne aparaty rentgenowskie do zdjęć wewnątrzustnych również podlegają konieczności przeprowadzenia testów specjalistycznych?

Mam zamiar zapoznać się z treścią Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2005 r. Gdzie - poza Dziennikiem Ustaw - mogę je znaleźć?


Co to są testy specjalistyczne i jak często należy je wykonywać?

Zgodnie z wyżej wymienionym Rozporządzeniem Ministra Zdrowia dla wszystkich urządzeń rentgenodiagnostycznych co najmniej raz na rok muszą być wykonywane testy specjalistyczne (Rozdział 1. § 10 punkt 2 i 4). Jest to zespół skomplikowanych pomiarów fizycznych mających na celu sprawdzenie aktualnego stanu urządzenia rentgenowskiego pod względem bezpieczeństwa stosowania oraz prawidłowego działania. Szczegółowy zakres testów oraz dopuszczalne odchylenia badanych fizycznych parametrów został dokładnie określony w Załączniku nr 6 do Rozporządzenia. I tak, badane będą m. in. wysokie napięcie, całkowita filtracja, warstwa półchłonna, wydajność lampy, geometria wiązki, system AEC, wielkość ogniska, parametry ciemni i negatoskopów diagnostycznych oraz proces wywoływania.

 

Kiedy najpóźniej musimy wykonać testy specjalistyczne aparatury rentgenowskiej?

Informacje dotyczące wyników wykonanych testów specjalistycznych są niezbędnym elementem dokumentacji systemu zarządzania jakością, który - na mocy § 55. Rozporządzenia - na zostać wprowadzony we wszystkich jednostkach służby zdrowia nie później niż 31 grudnia 2006 r. Zatem, protokół z wykonanych testów specjalistycznych powinien znaleźć się w dokumentacji systemu zarządzania jakością także nie później niż 31 grudnia 2006 r.

 

Jakie konsekwencje może spowodować brak wykonania testów specjalistycznych?

Jednostka służby zdrowia stosująca promieniowanie jonizujące w celach leczniczych podlega - poza organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która z mocy ustawy sprawuje nadzór nad stanem sanitarnym zakładów opieki zdrowotnej - dwustopniowemu nadzorowi w postaci klinicznego nadzoru wewnętrznego (§ 12, p. 1-8) oraz klinicznego nadzoru zewnętrznego (§ 13, p 1-6). Zadaniem obu "nadzorów klinicznych" jest (oprócz innych obowiązków, wymienionych w § 12. i 13 Rozporządzenia) w pierwszym rzędzie sprawdzenie kompletności dokumentacji systemu zarządzania jakością, w tym obecności ważnego (nie starszego niż 12 miesięcy) protokołu z badań specjalistycznych. Brak tej dokumentacji bądź niewykonanie zaleceń zawartych w sprawozdaniu audytorów (§ 13, p. 6) skutkuje działaniami przewidzianymi w art. 33g ust. 11 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (Dz. U. Z 2004 r. Nr 161, poz. 1689 i Nr 173, poz. 1808 oraz Nr 163, poz. 1362), a mianowicie wnioskiem o stałe bądź czasowe cofnięcie zgody na wykonywanie świadczeń przez zakład opieki zdrowotnej.

 

Kto jest uprawniony do wykonywania testów specjalistycznych?

Testy specjalistyczne mogą być wykonywane przez laboratoria badawcze posiadające akredytację na zgodność z normą PN-EN-ISO 17025 w zakresie wykonywania testów specjalistycznych (§10, p. 4) jednak - jak stanowią przepisy przejściowe i końcowe (§ 58) - do dnia 31 grudnia 2010 r. mogą być one również wykonywane przez laboratoria badawcze nie posiadające akredytacji: laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz laboratoria upoważnione przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.

 

Kto ponosi koszty wykonania testów specjalistycznych?

Zgodnie z § 8 p. 12. Rozporządzenia koszty wykonania testów wewnętrznych (zgodnie z definicją zawartą w § 10 p. 2 testy wewnętrzne to testy podstawowe i specjalistyczne) ponosi podmiot użytkujący urządzenie radiologiczne.

 

Czy w przypadku instalacji fabrycznie nowego urządzenia lub np. wymiany lampy w starym urządzeniu konieczne są testy specjalistyczne i kto za nie płaci?

Nie, wykonywanie całego zakresu testów specjalistycznych nie jest w takich przypadkach konieczne.
W przypadku nowo instalowanego urządzenia radiologicznego (§ 10 p. 10) lub urządzenia poddanego istotnej naprawie należy wykonać - zgodnie z normami IEC serii 61223 (§ 10 p. 11) - testy akceptacyjne w celu wykazania zgodności fizycznych parametrów technicznych ze specyfikacją producenta lub specyfikacją naprawy. Testy takie są wykonywane (§ 10 p. 12) na koszt dostawcy urządzenia radiologicznego przez akredytowane laboratorium badawcze lub wspólnie przez uprawnionych przedstawicieli dostawcy i użytkownika

 

Jak długo trwa wykonanie zestawu testów specjalistycznych i czy testowane urządzenie może w tym czasie pracować?

Wykonanie zestawu testów specjalistycznych może - w zależności od typu i stanu urządzenia - trwać od 6 nawet do 10 godzin i niestety urządzenie jest wówczas wyłączone z normalnej pracy. Dodatkowo, wykonanie stosownych obliczeń fizycznych na podstawie uzyskanych wyników i sporządzenie protokołu to kolejny dzień lub dwa dni pracy fizyka. Na szczęście po zakończeniu testów urządzenie może wrócić do pracy gdyż protokół powstaje już poza terenem badanej jednostki.

 

Jak długo legalnie można stosować urządzenia radiologiczne nie spełniające wymagań zawartych w Rozporządzeniu?

Jest to możliwe wyłącznie do 31 grudnia 2005 r. (§ 57) o ile wykonanie testów wewnętrznych (podstawowych i specjalistycznych) nie jest możliwe ze względów technicznych.

 

Czy proste, stomatologiczne aparaty rentgenowskie do zdjęć wewnątrzustnych również podlegają konieczności przeprowadzenia testów specjalistycznych?

Zdecydowanie tak, podobnie jak rentgeny kostno-płucne, pantomografy, mammografy, urządzenia do fluoroskopii i angiografii, tomografy komputerowe, słowem (§ 10, p.2) wszystkie urządzenia wykorzystujące promieniowanie jonizujące i stosowane w radioterapii, medycynie nuklearnej, rentgenodiagnostyce i radiologii zabiegowej.

 

Mam zamiar zapoznać się z treścią Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2005 r. Gdzie - poza Dziennikiem Ustaw - mogę je znaleźć?

Na przykład pod poniższymi adresami, przy czym w tym drugim przypadku należy jeszcze pamiętać nr pozycji w dzienniku Ustaw (1625) i datę opublikowania dziennika (październik 2005 r.).

http://www.abc.com.pl/serwis/du/2005/1625.htm
http://www.msp.money.pl/akty_prawne/



FAQ

© 2006 measure - laboratorium badawcze